Biologie en beheersing van schildwantsen

De bruine marmerwants (Halyomorpha halys) rukt op in Nederland en vormt een groeiende bedreiging voor de fruitteelt. In andere landen, zoals de Verenigde Staten, leidde de opkomst van deze invasieve soort tot meer schade in boomgaarden en een sterke toename van het gebruik van breedwerkende gewasbeschermingsmiddelen. Dat bleek vaak niet voldoende om de schade te voorkomen en zette de geïntegreerde gewasbescherming onder druk. Daarom wordt ook in Nederland volop gewerkt aan kennis en oplossingen voor een duurzame aanpak van schildwantsen.

Het project heeft als doel meer inzicht te krijgen in de biologie van de bruine marmerwants en inheemse schildwantsen in Nederlandse boomgaarden, de schade die zij veroorzaken en de mogelijkheden om die schade duurzaam te voorkomen. Daarbij staat de ontwikkeling van effectieve monitorings-, preventie- en beheersingsstrategieën centraal.

In het project wordt onderzocht hoe schildwantsen zich gedragen in Nederlandse boomgaarden en welke factoren bijdragen aan schade aan fruit. Daarbij wordt gekeken naar zowel de invasieve bruine marmerwants als naar inheemse schildwantsensoorten. Vooral die laatste groep neemt de afgelopen jaren sterk in aantal toe.

Hoewel er internationaal al veel kennis beschikbaar is over de bruine marmerwants, verschillen de omstandigheden in Nederland. Klimaat, boomgaardstructuur, landschappelijke inrichting en de aanwezigheid van natuurlijke vijanden maken dat buitenlandse onderzoeksresultaten niet altijd één op één toepasbaar zijn. Daarom is onderzoek onder Nederlandse omstandigheden noodzakelijk.

Een belangrijk onderdeel van het project is de biologische bestrijding van schildwantsen. Daarbij wordt speciale aandacht besteed aan sluipwespen, natuurlijke vijanden die de eitjes van schildwantsen kunnen parasiteren. Deze aanpak bouwt voort op kennis die eerder is ontwikkeld binnen het project Schadepreventie invasieve schildwants.

Onderzoekers zien biologische bestrijding als een veelbelovende route om toekomstige problemen met schildwantsen beheersbaar te houden zonder terug te vallen op breedwerkende gewasbeschermingsmiddelen. Dit sluit aan bij de ambitie van de sector om geïntegreerde gewasbescherming verder te versterken.

Het onderzoek wordt uitgevoerd in nauwe samenwerking met buitenlandse experts, zodat bestaande kennis en ervaring optimaal kunnen worden benut. Tegelijkertijd ligt de focus op oplossingen die praktisch toepasbaar zijn in de Nederlandse fruitteelt.

De kennis die binnen het project wordt opgebouwd, wordt vertaald naar praktische hulpmiddelen voor monitoring, preventie en beheersing. Daarmee krijgen fruittelers meer handvatten om schade door schildwantsen tijdig te signaleren en duurzaam aan te pakken.

Uitvoerder:
Wageningen University & Research

Financiers:
Topsector Tuinbouw & Uitgangsmaterialen, Platform FRUITVOORUIT.NL en FRC Randwijk

Looptijd: 2023 tot en met 2026
Contactpersoon: Jaco van Bruchem
Email: jvbruchem@nfofruit.nl